14 Kasım 2017 Salı

1 Hisse Senedi Değerlemek

önceki yazımıza kaldığımız yerden devam edelim.oradaki yoruma istinaden şunu söyleyebilirim: artık temel analiz bilançolar açıklandığında birtakım verileri kullanarak yapılan oran analizlerinden ibaret değil.çünkü artık bu hesaplamalarla ilgili çok sayıda kaynak var ve detaylarına hakim olmasanız da birçok web sitesinde (isyatırım örneği) paylaşılan dataları kullanarak excelde kendiniz bu oranları çıkartabilir, yorumlayabilirsiniz.bu oldukça sıradan bir mevzu.temel analizle para kazanabilmek için bu saydıklarıma ek olarak ve en önemlisi de bilanço açıklanmadan gelecek olan bilançoyu tahmin edebilmektedir.bunun için temel analizi aslında biraz da teknik analiz gibi kullanmak gerekir.geçmiş verilerden hareket ederek her bir şirket için bir istikrar puanı üretmek ve gelecekteki nakit akışını ardından karı tahmin edebilmek.şirketin 9 aylık bilançosu açıklandığında o anki olanı değil, 12 aylık hatta önümüzdeki 5 sene içerisindeki gelecek bilançoları tahmin edebilmelisiniz.her zaman bilanço açıklama döneminden önde hareket etmelisiniz.bunun nasıl yapılacağını yine dağınık bir üslupla bu yazımda anlatacağım.

bir şirketin değeri ne kadardır?
  1. piyasanın ona ödediği fiyat kadardır.
  2. piyasa şirkete kaç para ödüyorsa o günkü koşullar çerçevesinde şirketin fiyatı doğrudur.
şartlar değiştiğinde şirketlere ödenen fiyat da değişir.şirketlere her gün yeni bir haber gelir, şirketi doğrudan etkilemese bile ekonominin genelini ilgilendiren bir haber dahi olsa şirketin ederi üzerinde etkisi olabilir.

yurtdışında açıklanan bir veri neden sahip olduğumuz hisse senedinin değerinin bu kadar düşmesine sebep oluyor?

borsalar daima geleceği fiyatlar.şu an açıklanan bir haberin ileride şirketin satışlarını düşüreceği ve buna bağlı olarak şirketin karının azalacağı beklentisi doğuyorsa hissenin fiyatı düşer.piyasa bunu önceden tahmin eder ve satın aldığı şey yükseliş ya da düşüş yönünde bu tahmindir.

farz edelim ki olumsuz bir haber geldi ve piyasa satışa geçti,hisse fiyatları düşüyor.burada piyasanın geleceği satın alıyor olduğunun farkındayız.ancak yarın bu kez olumlu bir söylenti duyuldu.bu sefer de hisse fiyatları yeniden yükselecektir.teknik analizde destek ve dirençlerin oluşmasındaki mantık da budur.

destek ve dirençler arasındaki mesafe ne kadar büyükse bu durum alıcılar ve satıcılar arasında çetrefilli bir mücadele olduğu anlamına gelir.böyle durumlarda trend hangi yöne kırılırsa yön o kadar nettir.eğer destek kırılmışsa alıcıların satıcılar üzerindeki psikolojik baskısının son bulduğunu ve satıcıların bu mücadeleden galip gelen tarafın diğer tarafı daha fazla kabullendirdiğini gösterir.trend kırılmalarının psikolojik etkisi kısaca böyledir.

yeni bir haber gelmesiyle şirket fiyatı yön değiştiriyorsa o zaman biz şirket fiyatını daha doğrusu gelecekteki yönü bulmak adına "hangi haberler şirketin fiyatını değiştiriyor, ilerde ne gibi haberler bekliyoruz" sorularına bir cevap bulmalıyız.

burada şu soru sorulabilir: bizler temel analiz yaparak değerinden ucuz kalmış hisse senetlerini bulmaya çalışıyoruz.mademki ucuz dediğimiz bir hisse bir haberler hatta bazen doğrudan alakasız bir veriyle daha da ucuzlayabiliyor, o zaman neden uğraşıyoruz?

bu sorunun cevabı etkin piyasalar hipotezinde gizli.derler ki "gelen her haber anında fiyatlara yansıyacaktır, dolayısıyla kimse piyasalardan para kazanamaz, kazananlar sadece şanslıdır ve gelecekte kazandıklarını mutlaka piyasa ellerinden alır".

kitabi tanımı aşağıdaki gibidir:

It's safe to say the market is not going to achieve perfect efficiency anytime soon. For greater efficiency to occur, the following criteria must be met: (1) universal access to high-speed and advanced systems of pricing analysis, (2) a universally accepted analysis system of pricing stocks, (3) an absolute absence of human emotion in investment decision-making, (4) the willingness of all investors to accept that their returns or losses will be exactly identical to all other market participants. It is hard to imagine even one of these criteria of market efficiency ever being met. [1]


piyasanın asla mükemmel olmayacağı yaklaşımı bu kaynakta dört temel prensip ile anlatılmış:
  1. yüksek hızlı ve gelişmiş fiyatlama sistemleri
  2. hisse senedi fiyatlama sistemi (dünyada kabul görmüş)
  3. duygusallıktan arınmışlık
  4. yatırımcıların tümünün getirilerinin ve kayıplarının diğer tüm piyasa oyuncularıyla aynı olacağını kabul etmeye duyulan istek.
eph bize bilginin herkese aynı anda ulaştığını ve her yatırımcının aynı bilgi düzeyine vakıf olduğunu söyler. bu yanlıştır.bazıları daha fazla bilgiye sahip olabileceği gibi piyasalar asla tam etkinliği sağlayamaz.böyle olunca da daha çok bilen piyasadan daha kazançlı çıkabilir.

burayı hızla geçip konuyu çok dağıtmadan önceki yazımızda nerede kalmıştık,ona odaklanalım.

maddi duran varlıklar-öz kaynaklar

her iki kalem birlikte artıyorsa duran varlıkların öz kaynaklarla finanse edildiği anlamını taşır ve bu arzu edilen bir durumdur.uzun vadeli kullanım amacıyla alınan duran varlıkların ya uzun vadeli borçlanılarak ya da öz kaynak kullanılarak alımı salık verilir.

kısa vadeli borçlanmayla duran varlık alınması halinde borç ödeme zamanı geldiğinde duran varlığın satışı söz konusu olmayacağına göre eğer şirketin likit değerleri yeterli değilse işletme bu borçlarını ödemede zorlanabilir.nitekim eğer maddi duran varlıklar artarken öz kaynaklar aynı kalıyor ise duran varlıklar yabancı kaynaklar ile alınmıştır.uzun vadeli yabancı kaynakların burada kullanılması bir sorun oluşturmaz ancak kısa vadeli borçlarda bir artış varsa olumsuz karşılanır.

borçlar-öz kaynaklar

öz kaynak artış hızının borçlardaki artış hızından fazla olması bana göre değerleme yaparken aradığımız en önemli şartlardan biri olmalıdır.çünkü finansman kaynakları içinde öz kaynakların yabancı kaynaklara göre -borçlardan söz ediyorum- daha fazla olması alacaklılar için olumludur ve bu durum güçlü bir mali yapıyı ifade eder.borçlar azalırken öz kaynaklar artıyorsa olumlu ve tersi durum ise olumsuzdur.bu aradaki dengenin %50 borç, %50 özkaynak şeklinde olması normal karşılanır.

brüt satışlar-net satışlar

satış kalemleri arasındaki ilişkilerin kurulmasında brüt ve net satışların birlikte artması hasılatı azaltıcı satıştan indirimler kalemlerinde fazla artış olmadığı anlamına gelir ve olumludur.net satışların brüt satışlardan daha yavaş artması veya brüt satışların artarken net satışların düşmesi kabul edilecek bir durum değildir.

aselsan net ve esas faaliyet karı


öte yandan brüt satışlardaki artışa karşılık faaliyet giderlerindeki azalış ya da daha yavaş artış olumlu olarak yorumlanır.

aselsan karlılık


performans artışına işaret eden en önemli beş kalem:
  • stoklar
  • duran varlıklar
  • kısa vadeli yabancı kaynaklar
  • sermaye yedekleri
  • geçmiş yıl karları
kısaca bahsedelim.

satışlardaki artışa rağmen stok seviyelerinin aynı kalması hatta azalması işletmenin alacak devir hızının, nakit yaratma gücünün arttığını gösterir.bu durum karlılığa çok olumlu yansıyacaktır.

bilançodaki net değerleri azalmış olan duran varlıklar amortisman giderlerinde bir azalma yaratacağından kar artışına olumludur.

aselsan amortisman/satışların maliyeti

kısa vadeli yabancı kaynaklardan daha çok dönen varlığa sahip olan şirketlerin gelecek dönemlerde likidite riski yaşamaları düşük olasılıklıktır.

öz kaynaklarda işletme faaliyetleri sonucunda yaratılan kar dışındaki etmenler dolayısıyla artırılan unsurlara sermaye yedekleri denir.bunlar gelecek dönemlerde sermaye artırımlarında kullanılarak mevcut ortaklara bedelsiz hisse senedi sağlar.

bilanço tarihi itibariyle geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan ve ilgili kişilere dağıtılmamış karlardan yedek hesaplara alınmayan tutarlara geçmiş yıl karları denir.bu kar sermayeye eklenerek mevcut ortaklara bedelsiz hisse senedi verilmesinin önünü açar.

aselsan karlılık rakamları


bir hisse senedinin para yatırmaya değer olup olmayacağını yazmaya çalıştım.aslında yabancı kaynaklarda şu oranlardan sıkça bahsediliyor:
  • uzun vadeli borçlar/özkaynaklar
  • cari oran
  • faiz karşılama rasyosu
  • nakit akımları
  • öz sermaye karlılığı
  • fiyat/kazanç oranı
bunlar dışında çok spesifik bir örnek bakmıyorsanız yani nükleer santral değerlemeyecekseniz yukarıda anlattıklarım yeterli.

yukarıdaki grafikler son günlerin revaçta hissesi aselsana aitti.karlılıkla piyasa değeri arasındaki ilişkiyi başka örneklerle yeniden hatırlayalım:

bist tüm son 100 günde dibe en uzak hisse senetlerini çıkartalım.

bist dibe uzak hisseler

pkent piyasa değeri-karlılık

petrokent turizm.ben adını dahi duymadım ancak listemizin başında görünüyor.karlılığın artışı piyasa değerine nasıl yansımış görelim.bunda satışların maliyetinin net satışlara oranındaki bariz düşüşün de etkisi var.

anadolu efes kar/zarar

anadolu efes, yüksek oranda maddi duran varlık yatırımı var.

maalt maliyet ve karlılık


marmaris altınyunus, maliyetleri ciddi oranda aşağıya çekmiş.satışlar artmasa da maddi duran varlık yatırımında artış uzun bir süredir neredeyse yok.yabancı para pozisyonu oldukça yüksek.bu durumda kambiyo riski çok düşük.

listedeki diğer hisse senetlerinde de benzer durumlar söz konusu.bu yazıyı daha fazla zorlamamak adına yatırımları en çok artan hisse senetlerini buraya bırakarak bitiriyorum.

tahmin edersiniz ki 100 üzerinden bir puanlama var.en son puan alan şirkete kadar sıralamayı uzattım.


1 yorum:

  1. iyi günler
    internette yatırımla alakalı birsürü site ve blog var ama hemen hemen hepsinde ya elle tutulur bilgiler yok yada bilgiler bölük pörcük. anladıgım kadarıyla yatırım yapmak ciddi bir egitim istiyor. acaba buraya bu eğitimin adımlarını yazabilir misiniz? sırasıyla neler okumalı, neler yapmalı, ya da yapmamalı?....
    simdiden cevabiniz için tesekkür ederim.

    YanıtlaSil

büyük harf kullanarak yorum yapmamaya özen gösteriniz. yorumun altına adınızı yazarsanız iyi olur. teşekkürler.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

SPK YASAL UYARI!

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri "Yatırım Danışmanlığı" kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, Aracı Kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

İzleyiciler

Abone Ol

 

Borsa Notlarım Copyright © 2013 -